مقدمهء كتاب ( آغاز جنك بين الملل - مقايسه دو جنگ ) موقعى كه ناقوس كليساها در اروپا خبر شروع جنگ بزرگ را به گوش ميرسانيد و ساكنين آن قاره را به آهن و آتش نويد ميداد در ايران جوانى تازگى بر اريكه سلطنت جلوس نموده ، هشت روز از تاجگذارى آخرين شاه سلسله قاجار گذشته بود كه مژده اعلان جنگ جهانگير روح جديدى در كالبد ميهن‌پرستان ايران دميد جنگى كه در دنيا موجب هزاران آفات و بليات و سيه‌بختى شد كشور ما را از استعمار رهائى بخشيد اگر آن كارزار در روزگار رخ نميداد وطن ما در نتيجه اجراء منطقه نفوذ 1907 به دو نيمه منقسم و شايد امروز نام آن از نقشه عالم محو شده بود . ناصر الملك نايب السلطنه داهيه عصر خويش كه در ميان رجال ايران به ديپلومات مكار اشتهار داشته و با سر انگشت تدبير هر معضلى را آسان ميكرد در مقابل عظمت مشكلات بين الملل بكل خود را باخته و سنگينى بار سلطنت را با دستى لرزان بدوش شاه بيچاره و بىتجربه گذارد و قبل از حلول جنگ راه ديار اجنبى اختيار نموده خود را از گرداب مهالك كنار گرفت . در اوايل سال 1914 كار مداخله بيگانگان در امور داخلى ايران به جائى رسيده بود كه روسها در قزوين و در تبريز از مردم ماليات ميگرفتند و مانع اعزام نمايندگان آذربايجان به مجلس شوراى ملى ميشدند و انگليسها در مقابل وام محقرى گمرك بوشهر را تصرف نموده عوائد آن را تصاحب ميكردند گوئى غبار مذلت بر سرتاسر ايران نشسته و قلوب وطن‌پرستان از اندوه و ملال مالامال بود هرچند جشن تاجگذارى با جلال و عظمت برگذار و كليه تشريفات يك كشور تام الاستقلال معمول گرديد و شهر تهران و قصور گلستان و سلطنت‌آباد و نياوران به نور فراوان و بيرقهاى بيشمار آراسته شد معذلك آثار نوميدى در چهره عموم روشن‌فكران نمايان بود و براى نجات ايران راهى جز معجزه و كرامت به نظر نميرسيد خوشبختانه اين اعجاز به عمل آمد و عفريت جنگ به شكل فرشته زيبائى در انظار هموطنان ما جلوه كرد اولين تأثير آن در رفتار وزير مختار روس و انگليس نسبت برئيس دولت علاء السلطنه رجل سالخورده قابل احترام نمودار و از شدت لحن آمرانه آنها كاسته شد . خزانه‌دار بلژيكى مرنار كه باتكاء حمايت دولتين اعتنائى به احكام نايب السلطنه و رئيس الوزراء نداشت و براى پرداخت مخارج تاجگذارى بدولت دستور ميداد اسهام نفط جنوب را در بانك شاهى وديعه سپاريد و باعتبار آن وام بگيريد يك مرتبه از تخت فرعونى فرود آمد بعد از كابينه علاء السلطنه دو مرد وطن‌خواه و با فراست بىنظيرى يعنى مستوفى الممالك و مشير الدوله مكرر رياست حكومت را بدست گرفتند و سياست بيطرفى ايران را با چنان مهارتى اداره كردند كه حتى رقباء آنها هم نتوانستند علنا از خط مشى ايشان عدول كنند و شاه هم با وجود جوانى نتوانست از رويه آن دو رئيس الوزراء و رئيس مجلس كه هرسه محبوب عموم بودند انحراف جويد . اما دول متخاصم بيطرفى ايران را محترم نشمردند و سپاهيان بيگانه خاك مقدس وطن ما را با ورود خود آلوده ساختند . روسها بسركردگى ژنرال باراتف تا اصفهان تاختند و عثمانيها از مغرب